Τι είναι:

Η αρθρίτιδα είναι ο ιατρικός όρος για τη χρόνια και αργά εξελισσόμενη φθορά των αρθρώσεων. Οι ειδικοί διακρίνουν μεταξύ πρωτογενούς και δευτερογενούς αρθρίτιδας.

Η πρωτογενής αρθρίτιδα είναι η πιο συχνή. Η αιτία αυτής της μορφής αρθρίτιδας στον ώμο βρίσκεται σε βλάβη του χόνδρου της άρθρωσης. Σε αυτήν την περίπτωση, οι διαδικασίες σχηματισμού και αποδόμησης του χόνδρου διαταράσσονται και οδηγούν σε απώλεια της προστατευτικής χονδρικής στρώσης. Ως αποτέλεσμα, η φθορά επεκτείνεται στα οστά, την κάψα της άρθρωσης και τους γύρω τένοντες. Έτσι, προκαλούνται πόνοι. Αν δεν αντιμετωπιστεί, η αρθρίτιδα οδηγεί σε οστική παραμόρφωση της άρθρωσης και, στη συνέχεια, σε μηχανικούς περιορισμούς κίνησης. Για την πρωτογενή αρθρίτιδα, οι περισσότεροι παράγοντες είναι η κληρονομικότητα και/ή η υπερβολική χρήση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αρθρίτιδα στον ώμο εμφανίζεται συχνά χωρίς εμφανή αιτία.

Η δευτερογενής μορφή αρθρίτιδας δεν σχετίζεται απαραίτητα με την ηλικία. Οι πιο συχνές αιτίες είναι βλάβες στους τένοντες (ρήξεις του στροφικού πετάλου) ή προηγούμενα ατυχήματα με κατάγματα στον ώμο. Άλλες μορφές δευτερογενούς αρθρίτιδας προκύπτουν, για παράδειγμα, από χρόνια αστάθεια της άρθρωσης του ώμου λόγω επαναλαμβανόμενων εξαρθρημάτων. Επίσης, οι μετατραυματικές αρθρίτιδες (μετά από ατυχήματα ή κατάγματα) είναι συχνές αιτίες αρθρίτιδας. Επιπλέον, οι χρόνιες φλεγμονώδεις ασθένειες (ρευματοειδής αρθρίτις ) ή οι διαταραχές της κυκλοφορίας του αίματος στην κεφαλή του βραχιονίου (νέκρωση της κεφαλής του βραχιονίου) μπορούν να προκαλέσουν αρθρίτιδα.

Συμπτώματα που υποδεικνύουν αρθρίτιδα στον ώμο:

Πόνοι στον ώμο και περιορισμένη κινητικότητα στην καθημερινή ζωή – με αυτά τα συμπτώματα οι ασθενείς προσέρχονται στο ιατρείο μας. Συχνά, δεν υπάρχει συγκεκριμένος παράγοντας που να προκαλεί τους ξαφνικούς και έντονους πόνους. Μερικές φορές, είναι οι κανονικές ή ελαφρώς αυξημένες καθημερινές καταπονήσεις που φέρνουν στην επιφάνεια την αρθρίτιδα. Όταν η αρθρίτιδα προχωρά, οι πόνοι εμφανίζονται και σε ηρεμία και ιδιαίτερα τη νύχτα.

Οι ασθενείς συχνά παραπονιούνται για τριβή και τριξίματα όταν εκτελούν κινήσεις όπως το τέντωμα των χεριών προς τα εμπρός ή το ανέβασμα τους πάνω από το κεφάλι ή πίσω από το σώμα. Συχνά, δεν μπορούν να περιστρέψουν πλήρως τον ώμο προς τα έξω ή πίσω από το σώμα. Με την πάροδο του χρόνου, ανάλογα με το στάδιο και την πορεία της αρθρίτιδας, εμφανίζονται γενικοί περιορισμοί κίνησης και απώλεια δύναμης στον ώμο. Όλα αυτά συχνά επηρεάζουν και τους μύες της πλάτης και του αυχένα.

Διάγνωση:

Η εξέταση από τον ειδικό είναι ο πιο σημαντικός οδηγός. Για να ξεκινήσουμε την κατάλληλη θεραπεία για την αρθρίτιδα στον ώμο, πραγματοποιούμε αρχικά μια λεπτομερή κλινική εξέταση της άρθρωσης του ώμου. Κατά τη διάρκεια αυτής, εξετάζουμε την άρθρωση του ώμου με τους τένοντες και τους μύες της για να εντοπίσουμε τις κρίσιμες λειτουργικές αδυναμίες.

Για να επιβεβαιώσουμε τη διάγνωση, είναι απαραίτητες ακτινογραφίες. Η ακτινογραφία παρέχει πληροφορίες για την απόσταση μεταξύ των δύο οστών της άρθρωσης: Όσο περισσότερο χόνδρος έχει ήδη χαθεί λόγω τριβής, τόσο μικρότερη είναι αυτή η απόσταση. Εάν υπάρχει χρόνια βλάβη στους τένοντες, η ακτινογραφία δείχνει ανύψωση της κεφαλής του βραχιονίου κάτω από το ακρώμιο του ώμου.

Μέσω υπερηχογραφήματος και μαγνητικής τομογραφίας (MRI), ο ιατρός μπορεί επίσης να προσδιορίσει ακριβώς την έκταση της ρήξης του στροφικού πετάλου και τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις που τη συνοδεύουν.

Για τον προγραμματισμό μιας αρθροπλαστικής του ώμου, πραγματοποιούμε επιπλέον αξονική τομογραφία (CT) σε περιπτώσεις μεγάλων ελαττωμάτων των οστών και έντονων αλλαγών στην αρχική γεωμετρία της άρθρωσης.

Θεραπεία Αρθρίτιδας στον Ώμο:

Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν από φθορά των αρθρώσεων κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Ωστόσο, δεν είναι πάντα απαραίτητο να γίνει άμεσα εγχείρηση στον ώμο: Στο πρώιμο στάδιο της αρθρίτιδας, οι συντηρητικές μέθοδοι μπορούν να βοηθήσουν στην επιβράδυνση ή ακόμα και στην αποφυγή της εξέλιξής της. Εδώ χρησιμοποιούμε φυσικοθεραπεία, φυσικές θεραπείες, όπως κρυοθεραπεία, ή προπόνηση ενδυνάμωσης των μυών για να μειώσουμε τον πόνο.

Η πρόθεση ώμου (τεχνητή άρθρωση) χρησιμοποιείται όταν η ζημιά στις επιφάνειες των αρθρώσεων είναι μη αναστρέψιμη, η λειτουργία είναι περιορισμένη και ο πόνος δεν μπορεί πια να αντιμετωπιστεί με άλλες μεθόδους. Ο χρόνος της επέμβασης εξαρτάται από την ατομική κατάσταση του ασθενούς και την ποιότητα της ζωής του. Οι μη χειρουργικές μέθοδοι πρέπει πρώτα να έχουν εφαρμοστεί επαρκώς.

Συντηρητική Θεραπεία:

Στο αρχικό στάδιο της αρθρίτιδας, ο ιατρός αντιμετωπίζει τα συμπτώματα με συντηρητικό τρόπο, δηλαδή χωρίς χειρουργική επέμβαση στον ώμο. Ακόμη και ο συνδυασμός από φαρμακευτική αγωγή και φυσικοθεραπεία μπορεί να επιβραδύνει την πρόοδο της φθοράς ή να σταματήσει τα συμπτώματα εντελώς.

Ανακούφιση από τον πόνο

Για οξείς πόνους στον ώμο, μια έγχυση κορτιζόνης απευθείας στην άρθρωση του ώμου ή στον υπακρωμιακό χώρο μπορεί να φέρει ανακούφιση. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να μειώσουμε τη φλεγμονή και να ανακουφίσουμε τον πόνο στην άρθρωση του ώμου. Συχνά, η συντηρητική θεραπεία συνεχίζεται μετά από αυτήν την έγχυση. Πολύ συχνά, είναι απαραίτητη και η φαρμακευτική αγωγή για να μειωθούν οι πόνοι από την ενεργοποιημένη αρθρίτιδα. Η μακροχρόνια λήψη παυσίπονων, ωστόσο, δεν αποτελεί μόνιμη λύση.

Βελτίωση και διατήρηση της κινητικότητας με φυσικοθεραπεία

Μόλις μειωθούν οι οξείς πόνοι, αρχίζουμε να βελτιώνουμε την κινητικότητα της άρθρωσης του ώμου και να ανακουφίζουμε τις επώδυνες μυϊκές εντάσεις με στοχευμένες ασκήσεις. Η φυσιοθεραπευτική ομάδα βοηθάει στο να τεντώσουν οι μύες που έχουν συρρικνωθεί λόγω κακής στάσης και να ενδυναμωθεί η μυϊκή μάζα του ώμου. Επίσης, μπορεί να διορθωθεί τυχόν κακή στάση στους άνω σπονδύλους της Σπονδυλικής Στήλης. Μέσω αυτής της βελτιωμένης στάσης, μπορούμε να επιτύχουμε ανακούφιση από τον πόνο.

Χειρουργική Θεραπεία:
Αρθροσκοπικές Εναλλακτικές Θεραπείες ” CAM Procedure /Τοποθέτηση Μπαλονιού”
Εάν τα συμπτώματα παραμένουν ή δεν υπάρχει επιτυχία από τη συντηρητική θεραπεία, μια χειρουργική επέμβαση στον ώμο μπορεί να είναι χρήσιμη. Ειδικά όταν εμφανίζονται εντοπισμένα οστεόφυτα και επηρεάζεται ο μακρύς τένοντας του δικεφάλου, μπορούμε με μικρές αρθροσκοπικές επεμβάσεις (τεχνική “κλειδί-τρύπα”) να διορθώσουμε αυτά τα προβλήματα και να μειώσουμε σημαντικά τους πόνους από την αρθρίτιδα. Στο πλαίσιο της αρθροσκόπησης, πραγματοποιείται σε αυτές τις περιπτώσεις η διαδικασία CAM (Comprehensive Arthroscopic Management ). Η Αρθροσκοπική Διαχείριση (CAM) περιλαμβάνει την εξομάλυνση των βλαβών του χόνδρου και τη διενέργεια των λεγόμενων μικροκαταγμάτων του οστού κάτω από τον χόνδρο: Ο στόχος αυτής της μεθόδου μικροκαταγμάτων είναι να διεγείρει την ανάπτυξη νέου χόνδρου δημιουργώντας νέα ροή αίματος και επουλωτικών παραγόντων από το οστό προς την άρθρωση. Με ειδικά αιχμηρά εργαλεία, δημιουργούνται πολλαπλές μικρές οπές στην περιοχή της χόνδρινης βλάβης που φτάνουν μέχρι το υποχόνδριο οστό.
Επιπλέον εκτελείται αρθρόλυση, διατομή του θύλακου της άρθρωσης και αφαίρεση των οστεόφυτων και ελεύθερων σωμάτων από την κάτω πλευρά της κεφαλής, τα οποία προκαλούν φλεγμονή. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί σημαντική μείωση του πόνου και βελτίωση της κινητικότητας του ώμου στα πρώιμα στάδια της οστεοαρθρίτιδας. Η επέμβαση προτείνεται κυρίως σε νεότερους ασθενείς, ώστε να αποτραπεί η πρώιμη ανάγκη για αρθροπλαστική του ώμου. Οι ασθενείς αυτοί παρουσιάζουν πόνο και περιορισμένη κινητικότητα. Συχνότερα είναι αθλητές (π.χ παίκτες μπάσκετ) και άτομα που ασκούν βαριά χειρωνακτική εργασία με συνεχόμενη επιβάρυνση του ώμου.
«Εδώ και μερικά χρόνια, υπάρχει μια θεραπευτική εναλλακτική λύση για την τοποθέτηση ανάστροφης ολικής αρθροπλαστικής. Όταν κατά τη διάρκεια μιας αρθροσκόπησης του ώμου διαπιστώνεται μη αναστρέψιμη ρήξη του στροφικού πετάλου ή όταν οι προεγχειρητικές εικόνες από μαγνητική τομογραφία δείχνουν ότι η αναδόμηση είναι απίθανη, ο χειρουργός καταφεύγει σε ένα μπαλόνι που τοποθετείται μεταξύ του ώμου και της κεφαλής του βραχίονα.

Το μπαλόνι λειτουργεί ως χώρος συγκράτησης (Spacer), εισάγεται αρθροσκοπικά σε τυλιγμένη μορφή και στη συνέχεια γεμίζεται με αποστειρωμένο θερμό αλατούχο διάλυμα. Το μπαλόνι διογκώνεται, κεντράρει την κεφαλή του βραχίονα και αποκαθιστά τη φυσική απόσταση από το ώμο.
Στο τέλος της διαδικασίας, ο χειρουργός κινεί τον ώμο υπό αρθροσκοπική παρακολούθηση σε όλες τις κατευθύνσεις, ελέγχοντας τη σωστή θέση του. Το αποτέλεσμα είναι ότι το μπαλόνι κεντράρει την κεφαλή του βραχίονα, μειώνοντας την τριβή μεταξύ του βραχίονα και του ώμου, αποτρέποντας την επιδείνωση της αρθρίτιδας.
Το μπαλόνι αποτελείται από ένα βιοαπορροφήσιμο υλικό που διαλύεται πλήρως μετά από περίπου ένα χρόνο. Η θετική επίδραση του στο υποκειμενικό αίσθημα πόνου του ασθενούς διαρκεί, σύμφωνα με μελέτες παρακολούθησης, για πάνω από πέντε χρόνια.

Τεχνητή άρθρωση ώμου για μεγαλύτερη κινητικότητα

Σε πιο προχωρημένη αρθρίτιδα, η αντικατάσταση της άρθρωσης μπορεί να είναι η καλύτερη λύση για εσάς. Αυτό μπορεί να μας επιτρέψει να ανακουφίσουμε τον πόνο σας μακροπρόθεσμα και να βελτιώσουμε την κινητικότητα του ώμου σας. Η λειτουργικότητα ενός τεχνητού ώμου κυμαίνεται μεταξύ 15 και 20 ετών. Ωστόσο, πολλοί από τους ασθενείς μας μπορούν να χρησιμοποιούν την ενδοπρόθεση τους για πολύ περισσότερα χρόνια.

Αντικατάσταση άρθρωσης με Πρόθεση ανάλογα με την ανάγκη

Η μορφή και η σοβαρότητα της αρθρίτιδας του ώμου καθορίζουν τον τύπο της πρόθεσης. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι προσθέσεων: η ανατομική και η ανάστροφη πρόθεση ώμου.

Η βασική προϋπόθεση για την ανατομική πρόθεση ώμου είναι η ακέραια ύπαρξη του στροφικού πετάλου. Η ανατομική πρόθεση χρησιμοποιείται κυρίως ως ολική πρόθεση, δηλαδή με πρόσθετη αντικατάσταση της ωμογλήνης της άρθρωσης. Μια ημιολική πρόθεση (χωρίς αντικατάσταση της ωμογλήνης) μπορεί να είναι χρήσιμη μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Εάν υπάρχει ρήξη στους τένοντες ή σοβαρές βλάβες των οστών στην ωμογλήνη της άρθρωσης, χρησιμοποιείται ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου.

Και οι δύο τύποι προσθέσεων μπορούν να τοποθετηθούν με τρόπο που εξοικονομεί οστά, χρησιμοποιώντας μικρή πρόθεση ή ακόμα και χωρίς στειλεό. Τα υλικά της ενδοπρόθεσης μπορούν να τοποθετηθούν χωρίς ή με τσιμέντο. Στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται προσθέσεις χωρίς τσιμέντο. Ωστόσο, η επιλογή εξαρτάται από διάφορους παράγοντες και πρέπει να καθοριστεί ατομικά από τον ιατρό μας.

Σύνοψη: Αντικατάσταση άρθρωσης με πρόθεση

Ανατομική Πρόθεση

• Προϋποθέσεις: Καλό οστικό υπόστρωμα στην ωμογλήνη και ακέραιο στροφικό πέταλο
• Πλεονεκτήματα: Πολύ καλή λειτουργικότητα του ώμου
• Μειονεκτήματα: Απαιτείται ακινητοποίηση του ώμου για 4 έως 6 εβδομάδες με ειδικό νάρθηκα. Επίσης υπάρχει η Δυνατότητα μακροχρόνιας φθοράς του εμφυτεύματος της ωμογλήνης.

Ανάστροφη Πρόθεση

• Πλεονεκτήματα: Πολύ αξιόπιστο λειτουργικό αποτέλεσμα, ακόμα και σε περίπτωση μαζικής ρήξης του στροφικού πετάλου, άμεση αποκατάσταση με πολύ σύντομη περίοδο ακινησίας
• Μειονεκτήματα: Χειρότερη κινητικότητα (ιδιαίτερα στην περιστροφή) σε σύγκριση με την ανατομική πρόθεση.