Το ισχίο είναι η άρθρωση που σηκώνει το βάρος του σώματος σε κάθε βήμα. Όταν πονάει, ο πόνος συνήθως εντοπίζεται στη βουβωνική χώρα, στην έξω πλευρά του μηρού ή στον γλουτό, και επηρεάζει απλές κινήσεις: το περπάτημα, το ανέβασμα μιας σκάλας, το φόρεμα των παπουτσιών, το να σηκωθείτε από την καρέκλα. Ως χειρουργός ισχίου στην Αθήνα, ο Δρ. Θωμάς Κρίθυμος αντιμετωπίζει όλο το φάσμα των παθήσεων του ισχίου, από τον πόνο του νεαρού αθλητή μέχρι την αρθροπλαστική και τα κατάγματα της τρίτης ηλικίας.
Το πρώτο βήμα είναι πάντα η σωστή διάγνωση. Πόνος «στο ισχίο» μπορεί να προέρχεται από την ίδια την άρθρωση, από τους τένοντες γύρω της ή από τη μέση. Με κλινική εξέταση και, όπου χρειάζεται, ακτινογραφία ή μαγνητική τομογραφία, ξεχωρίζουμε την αιτία και επιλέγουμε τη θεραπεία. Πολλές παθήσεις αντιμετωπίζονται χωρίς χειρουργείο. Όταν το χειρουργείο είναι η σωστή λύση, η ελάχιστα επεμβατική τεχνική επιτρέπει βάδιση την ίδια ή την επόμενη ημέρα.
Παθήσεις του ισχίου
Οστεοαρθρίτιδα ισχίου. Η φθορά του χόνδρου της άρθρωσης είναι η συχνότερη αιτία πόνου και δυσκαμψίας στο ισχίο μετά τα 50. Ο πόνος ξεκινά συνήθως στη βουβωνική χώρα και επιδεινώνεται με το περπάτημα. Στα αρχικά στάδια βοηθούν η άσκηση, η ρύθμιση του βάρους και οι εγχύσεις. Όταν ο πόνος περιορίζει την καθημερινότητα, η αρθροπλαστική δίνει μόνιμη λύση.
Σύνδρομο πρόσκρουσης ισχίου (FAI). Σε νέους και δραστήριους ανθρώπους, μια μικρή ανωμαλία στο σχήμα της μηριαίας κεφαλής ή της κοτύλης προκαλεί «σύγκρουση» των οστών στις βαθιές κάμψεις. Το αποτέλεσμα είναι πόνος στη βουβωνική χώρα και, με τον καιρό, βλάβη στον επιχείλιο χόνδρο. Η έγκαιρη διάγνωση προστατεύει την άρθρωση από πρόωρη φθορά.
Τροχαντηρίτιδα ισχίου. Πόνος στην έξω πλευρά του ισχίου, που χειροτερεύει όταν ξαπλώνετε στο πλάι ή ανεβαίνετε σκάλες. Οφείλεται στους τένοντες των γλουτιαίων μυών και όχι στην ίδια την άρθρωση, και στη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών υποχωρεί με στοχευμένη άσκηση και, όπου χρειάζεται, έγχυση.
Άσηπτη νέκρωση μηριαίας κεφαλής. Η διαταραχή της αιμάτωσης της μηριαίας κεφαλής οδηγεί σε σταδιακή κατάρρευση του οστού. Συνδέεται με κορτιζόνη, αλκοόλ και ορισμένες παθήσεις. Στα πρώιμα στάδια η άρθρωση μπορεί να διατηρηθεί, γι’ αυτό ο επίμονος πόνος στη βουβωνική χώρα σε νεότερους ασθενείς χρειάζεται μαγνητική τομογραφία.
Ισχιαλγία. Πόνος που ξεκινά από τη μέση ή τον γλουτό και κατεβαίνει στο πόδι. Δεν είναι πάθηση του ισχίου, αλλά μπερδεύεται συχνά μαζί του. Η διάκριση γίνεται με την κλινική εξέταση και καθορίζει τη θεραπεία.
Κατάγματα ισχίου
Τα κατάγματα του ισχίου αφορούν κυρίως ηλικιωμένους με οστεοπόρωση, συνήθως μετά από μια απλή πτώση στο σπίτι. Είναι επείγουσα κατάσταση: η χειρουργική αντιμετώπιση μέσα στις πρώτες 24 έως 48 ώρες και η έγκαιρη κινητοποίηση μειώνουν σημαντικά τις επιπλοκές.
- Κάταγμα ισχίου: συνολικά για τους τύπους, τη θεραπεία και τον χρόνο αποκατάστασης.
- Κάταγμα αυχένα του μηριαίου οστού: συχνά αντιμετωπίζεται με αρθροπλαστική, ιδίως όταν υπάρχει παρεκτόπιση.
- Διατροχαντήρια κατάγματα: αντιμετωπίζονται συνήθως με ενδομυελικό ήλο, ώστε ο ασθενής να πατήσει άμεσα.
- Περιπροθετικά κατάγματα: κατάγματα γύρω από μια υπάρχουσα πρόθεση, που χρειάζονται εξειδικευμένο σχεδιασμό.
Αρθροπλαστική ισχίου
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι από τις πιο επιτυχημένες επεμβάσεις της σύγχρονης ιατρικής. Ο Δρ. Κρίθυμος χρησιμοποιεί ως βασική του τεχνική την πρόσθια προσπέλαση ισχίου ASI, που περνά ανάμεσα στους μυς χωρίς να τους κόβει. Αυτό σημαίνει λιγότερο πόνο, μικρότερο κίνδυνο εξαρθρήματος και βάδιση την ίδια ημέρα, με πρωτόκολλο Rapid Recovery.
Μετά από πολλά χρόνια, μια πρόθεση μπορεί να χαλαρώσει. Η χαλάρωση ολικής αρθροπλαστικής ισχίου εκδηλώνεται με νέο πόνο ή αστάθεια και αντιμετωπίζεται με αναθεώρηση αρθροπλαστικής ισχίου, μια σύνθετη επέμβαση που απαιτεί εμπειρία.
Πότε να επισκεφθείτε ορθοπαιδικό για το ισχίο
- πόνος στη βουβωνική χώρα που επιμένει πάνω από 4 έως 6 εβδομάδες
- δυσκολία στο φόρεμα παπουτσιών ή κάλτσας, ή στο να μπείτε στο αυτοκίνητο
- πόνος τη νύχτα ή σε ηρεμία
- κουτσαίνετε ή χρειάζεστε μπαστούνι για να περπατήσετε
- πτώση ηλικιωμένου με πόνο στο ισχίο και αδυναμία να πατήσει, η οποία χρειάζεται εξέταση την ίδια μέρα
Λίγα λόγια για τον ιατρό
Ο Δρ. Θωμάς Κρίθυμος, MD, MSc, είναι χειρουργός ορθοπαιδικός και αθλητίατρος, με 15 χρόνια εμπειρίας σε ορθοπαιδικά κέντρα της Γερμανίας, όπου ως Senior Main Operator σε κέντρο αρθροπλαστικής μέγιστης φροντίδας πραγματοποίησε περισσότερες από 1.500 αρθροπλαστικές με πρόσθια προσπέλαση. Χειρουργεί στο Metropolitan General στον Χολαργό και εξετάζει στο ιατρείο του στους Αμπελόκηπους. Αν έχετε πόνο ή περιορισμό στην κίνηση του ισχίου, επικοινωνήστε με το ιατρείο για ραντεβού.