Τενοντίτιδα Ώμου: Συμπτώματα, Αιτίες & Θεραπεία

Η τενοντίτιδα ώμου είναι ο ερεθισμός και η φθορά των τενόντων που κινούν και σταθεροποιούν τον ώμο, κυρίως των τενόντων του στροφικού πετάλου. Είναι από τις συχνότερες αιτίες πόνου στον ώμο σε ενήλικες: ο πόνος εμφανίζεται όταν σηκώνετε το χέρι, όταν φτάνετε σε ένα ψηλό ράφι ή όταν ξαπλώνετε στο πλάι. Στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται χωρίς χειρουργείο, αρκεί να γίνει σωστή διάγνωση και να ξεχωρίσει από μια ρήξη ή από άλλες παθήσεις του ώμου.

Τι είναι η τενοντίτιδα ώμου

Το στροφικό πέταλο αποτελείται από τέσσερις μύες και τους τένοντές τους (υπερακάνθιος, υποακάνθιος, ελάσσων στρογγύλος, υποπλάτιος), που αγκαλιάζουν την κεφαλή του βραχιονίου και την κρατούν κεντραρισμένη μέσα στην άρθρωση. Ο πιο ευάλωτος είναι ο τένοντας του υπερακανθίου, που περνά σε ένα στενό χώρο κάτω από το ακρώμιο. Συχνά ερεθίζεται και ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου.

Σήμερα χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ο όρος τενοντοπάθεια, γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρόκειται για «φλεγμονή» με την κλασική έννοια, αλλά για υπερφόρτωση και σταδιακή φθορά του τένοντα, που δεν προλαβαίνει να επουλωθεί ανάμεσα στις καταπονήσεις.

Συμπτώματα της τενοντίτιδας ώμου

• Πόνος στο μπροστινό ή στο πλάγιο μέρος του ώμου, που συχνά «κατεβαίνει» προς το μπράτσο.
• Πόνος όταν σηκώνετε το χέρι στο πλάι ή μπροστά, ιδιαίτερα μεταξύ 60 και 120 μοιρών.
• Δυσκολία σε κινήσεις πάνω από το κεφάλι, όπως το χτένισμα ή το άπλωμα ρούχων.
• Πόνος τη νύχτα, ειδικά όταν ξαπλώνετε πάνω στον ώμο που πονάει.
• Αίσθημα αδυναμίας ή «κλειδώματος» σε ορισμένες κινήσεις.

Ο νυχτερινός πόνος είναι από τα πιο ενοχλητικά συμπτώματα και από τους πιο συχνούς λόγους που οι ασθενείς έρχονται στο ιατρείο. Περισσότερα για το γιατί συμβαίνει θα βρείτε στο άρθρο για τον πόνο στον ώμο τη νύχτα.

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

• Επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το κεφάλι, στη δουλειά (βαψίματα, ηλεκτρολογικές εργασίες, ράφια) ή στον αθλητισμό (κολύμβηση, τένις, βόλεϊ, μπάσκετ, γυμναστήριο).
• Ηλικία: μετά τα 40 η αιμάτωση και η ελαστικότητα των τενόντων μειώνονται.
• Σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής: ο τένοντας «τρίβεται» κάτω από το ακρώμιο όταν σηκώνεται το χέρι.
• Κακή στάση και αδυναμία των μυών της ωμοπλάτης, που αλλάζουν τη μηχανική του ώμου.
• Απότομη αύξηση της προπόνησης ή επιστροφή στην άθληση μετά από διακοπή.

Τενοντίτιδα, ασβεστοποιός τενοντίτιδα ή ρήξη;

Ο πόνος στον ώμο δεν οφείλεται πάντα σε απλή τενοντίτιδα, και η διάκριση έχει σημασία γιατί αλλάζει τη θεραπεία:

• Όταν στον τένοντα έχουν σχηματιστεί εναποθέσεις ασβεστίου, μιλάμε για ασβεστοποιό τενοντίτιδα ώμου, που μπορεί να προκαλέσει πολύ έντονο, οξύ πόνο.
• Όταν ο τένοντας έχει σχιστεί μερικώς ή ολικά, πρόκειται για ρήξη στροφικού πετάλου. Η αδυναμία στο σήκωμα του χεριού είναι πιο έντονη.
• Στους κολυμβητές και στους αθλητές με κινήσεις πάνω από το κεφάλι, η εικόνα περιγράφεται συχνά ως ώμος του κολυμβητή.
• Όταν ο ώμος «κλειδώνει» και χάνει κίνηση προς όλες τις κατευθύνσεις, ακόμη και όταν τον κινεί κάποιος άλλος, η αιτία είναι συνήθως ο παγωμένος ώμος.

Διάγνωση

Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Με συγκεκριμένες δοκιμασίες ελέγχεται ποιος τένοντας πονάει, αν υπάρχει αδυναμία και αν η κίνηση είναι περιορισμένη. Ο υπέρηχος δείχνει την κατάσταση των τενόντων και τυχόν ασβεστώσεις, η ακτινογραφία το σχήμα του ακρωμίου και την άρθρωση, ενώ η μαγνητική τομογραφία ζητείται όταν υπάρχει υποψία ρήξης ή όταν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται με τη θεραπεία.

Θεραπεία της τενοντίτιδας ώμου

Η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών βελτιώνεται με συντηρητική θεραπεία. Ο στόχος είναι να μειωθεί ο πόνος και, κυρίως, να αποκατασταθεί η μηχανική του ώμου ώστε ο τένοντας να μην ξαναερεθιστεί.

• Σχετική ξεκούραση: αποφεύγουμε προσωρινά τις κινήσεις που προκαλούν πόνο, χωρίς πλήρη ακινητοποίηση του ώμου.
• Πάγος και αντιφλεγμονώδη για σύντομο διάστημα, στη φάση του έντονου πόνου.
• Φυσικοθεραπεία και ασκήσεις: είναι η βάση της θεραπείας. Ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των μυών της ωμοπλάτης, διόρθωση της στάσης και σταδιακή επαναφόρτιση του τένοντα.
• Ένεση κορτιζόνης: σε επιλεγμένες περιπτώσεις, στον υπακρωμιακό χώρο, για να «σπάσει» ο κύκλος του πόνου ώστε να προχωρήσει η φυσικοθεραπεία. Δεν επαναλαμβάνεται συχνά.
• Έγχυση πλάσματος (PRP): επιλογή σε χρόνιες τενοντοπάθειες που δεν ανταποκρίνονται στα παραπάνω. Δείτε περισσότερα για την έγχυση πλάσματος.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο

Η επέμβαση συζητιέται όταν ο πόνος επιμένει παρά τη σωστή συντηρητική θεραπεία για περίπου 3 έως 6 μήνες, ή όταν η απεικόνιση δείχνει βλάβη που δεν θα επουλωθεί μόνη της, όπως μια σημαντική ρήξη. Στις περισσότερες περιπτώσεις γίνεται με αρθροσκόπηση ώμου, από μικρές τομές: καθαρισμός και αποσυμπίεση του υπακρωμιακού χώρου, αφαίρεση ασβεστώσεων ή συρραφή του τένοντα όταν υπάρχει ρήξη.

Πόσο διαρκεί η τενοντίτιδα ώμου

Μια πρόσφατη τενοντίτιδα από υπερφόρτωση βελτιώνεται συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες με σωστή αντιμετώπιση. Όταν το πρόβλημα κρατά μήνες, η αποκατάσταση χρειάζεται περισσότερο χρόνο, συχνά 2 έως 4 μήνες συστηματικών ασκήσεων. Ο πιο συχνός λόγος που η τενοντίτιδα «δεν περνάει» είναι η διακοπή των ασκήσεων μόλις υποχωρήσει ο πόνος.

Πρόληψη

• Ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των μυών της ωμοπλάτης, ιδιαίτερα αν αθλείστε ή δουλεύετε με τα χέρια πάνω από το κεφάλι.
• Σταδιακή αύξηση της προπόνησης και καλό ζέσταμα.
• Διαλείμματα σε επαναλαμβανόμενες εργασίες και σωστή στάση στο γραφείο.
• Έγκαιρη εκτίμηση όταν ο πόνος επιμένει πάνω από 2 έως 3 εβδομάδες.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)